Apartmanda kedi, köpek veya başka bir evcil hayvan beslemek isteyen kişilerin en çok merak ettiği konuların başında apartman yönetiminin yetkileri, komşuların şikâyetleri ve yönetim planında yer alan yasaklar gelir. Bazı apartmanlarda hayvan beslenmesine izin verilirken bazı binalarda evcil hayvanların bulundurulmasına ilişkin özel kurallar bulunabilir.

Peki apartmanda evcil hayvan beslemek yasak mı? Apartman yöneticisi kedi veya köpek beslenmesini yasaklayabilir mi? Yönetim planında hayvan besleme yasağı varsa ne yapılmalıdır? Kiracılar evcil hayvan besleyebilir mi? Komşuların şikâyeti üzerine hayvanın evden çıkarılması istenebilir mi?

Türkiye'de bütün apartmanlarda evcil hayvan beslemeyi doğrudan yasaklayan genel bir Kat Mülkiyeti Kanunu hükmü bulunmamaktadır. Bununla birlikte Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 18. maddesi kat maliklerine birbirlerini rahatsız etmeme ve yönetim planına uyma yükümlülüğü getirir. Yönetim planındaki açık hükümler de evcil hayvan konusunda belirleyici olabilir.

Bu nedenle apartmanda hayvan beslemek isteyenlerin yalnızca komşuların kişisel görüşlerini değil, yönetim planını, geçerli apartman kurallarını, hayvan sahibinin sorumluluklarını ve ilgili mevzuatı birlikte değerlendirmesi gerekir.

Apartmanda Evcil Hayvan Beslemek Yasak mı?

Apartman dairesinde kedi veya köpek beslemeyi bütün binalar için yasaklayan genel bir kanun hükmü bulunmamaktadır. Ancak bu durum, her apartmanda her türlü hayvanın hiçbir koşul olmaksızın beslenebileceği anlamına da gelmez.

Evcil hayvan besleme konusunda öncelikle üç konu incelenmelidir:

• Apartmanın veya sitenin yönetim planında hayvan beslemeye ilişkin bir yasak ya da özel kural bulunup bulunmadığı.

• Hayvanın gürültü, koku, kirlilik veya güvenlik sorunu oluşturup oluşturmadığı.

• Hayvan sahibinin bakım, kontrol ve çevreye karşı sorumluluklarını yerine getirip getirmediği.

Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 18. maddesi, kat maliklerinin bağımsız bölümlerini ve ortak alanları kullanırken birbirlerini rahatsız etmemelerini ve yönetim planına uymalarını zorunlu kılar. Aynı maddedeki yükümlülükler, belirli koşullarda kiracılar ve bağımsız bölümden sürekli yararlanan kişiler için de geçerlidir.

Dolayısıyla “Apartmanda hayvan beslemek her durumda serbesttir” veya “Bir komşu istemiyorsa hayvan beslemek kesinlikle yasaktır” şeklindeki genellemeler doğru değildir.

Yönetim Planında Evcil Hayvan Beslemek Yasaksa Ne Olur?

Apartmanda evcil hayvan besleme konusunda en önemli belgelerden biri yönetim planıdır.

Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 28. maddesine göre yönetim planı, bütün kat maliklerini bağlayan bir sözleşme hükmündedir. Yönetim planında;

• Kedi ve köpek beslenmesine ilişkin hükümler,

• Belirli hayvan türlerine yönelik kısıtlamalar,

• Ortak alanlarda hayvanların nasıl bulundurulacağı,

• Temizlik ve kullanım kuralları,

• Gürültü ve rahatsızlığın önlenmesine yönelik düzenlemeler,

yer alabilir.

Yönetim planında açık bir yasak bulunuyorsa, bu hükmün hukuki etkisi mutlaka değerlendirilmelidir.

Yargıtay evcil hayvan besleme yasağı hakkında ne diyor?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18 Ocak 2022 tarihli, 2017/3018 Esas ve 2022/6 Karar sayılı kararında, yönetim planında yüksek katlı binalarda kedi ve köpek gibi evcil hayvanların beslenemeyeceğini belirten açık bir hüküm bulunan siteyle ilgili uyuşmazlık ele alınmıştır. Kurul çoğunluğu, yönetim planının bağlayıcılığına dayanarak bu yasağın uygulanması gerektiği yönündeki bozma kararını benimsemiştir.

Bu karar, yönetim planındaki hayvan besleme yasağının her durumda geçersiz olduğu düşüncesiyle hareket edilmemesi gerektiğini gösterir.

Ancak her uyuşmazlığın şartları aynı değildir. Hükmün tam metni, kapsamı, yönetim planının durumu ve somut olayın özellikleri ayrıca incelenmelidir.

Önemli: Yönetim planında evcil hayvan yasağı varsa, yalnızca hayvanın kimseyi rahatsız etmediği gerekçesiyle bu hükmün mutlaka uygulanmayacağını varsaymak risklidir. Böyle bir durumda hukuki değerlendirme alınması uygun olabilir.

Apartman Yöneticisi Kendi Kararıyla Evcil Hayvan Beslemeyi Yasaklayabilir mi?

Apartman yöneticisi, kişisel tercihi doğrultusunda bütün dairelerde evcil hayvan beslenmesini yasaklayan bir kural koyma yetkisine kendiliğinden sahip değildir.

Yönetici, Kat Mülkiyeti Kanunu, yönetim planı ve geçerli kat malikleri kurulu kararları çerçevesinde hareket etmelidir.

Örneğin yönetim planında evcil hayvan beslenmesine izin veriliyor veya bu konuda özel bir yasak yer almıyorsa, yöneticinin yalnızca kendi kararıyla bütün hayvanları yasaklaması hukuki açıdan ayrıca değerlendirilmelidir.

Bununla birlikte hayvanın ortak alanları kirletmesi, sürekli gürültü oluşturması veya insanlara zarar verme riski yaratması halinde yönetim mevcut kurallar çerçevesinde müdahale edilmesini isteyebilir.

Burada iki durum birbirinden ayrılmalıdır:

Evcil hayvanın apartmanda bulunması ile hayvanın apartman sakinlerine rahatsızlık vermesi aynı şey değildir.

Kat Malikleri Kurulu Evcil Hayvan Beslemeyi Yasaklayabilir mi?

Kat malikleri kurulu, apartman yönetimiyle ilgili konularda kanuna ve yönetim planına uygun kararlar alabilir. Ancak bir kararın geçerliliği, hangi konuda alındığına ve uygulanması gereken karar yeter sayısına bağlıdır.

Mevcut yönetim planının değiştirilmesi ile yalnızca günlük kullanım düzenine ilişkin bir karar alınması birbirinden farklıdır.

Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 28. maddesi uyarınca yönetim planı değişiklikleri için kural olarak bütün kat maliklerinin beşte dördünün oyu gerekir. Bu nedenle yönetim planındaki bir hükmü sıradan bir toplantı kararıyla otomatik olarak değiştirmek mümkün olmayabilir.

Evcil hayvan besleme konusunda yeni bir düzenleme yapılacaksa;

• Mevcut yönetim planı incelenmeli,

• Değişiklik gerekip gerekmediği belirlenmeli,

• Uygulanacak karar yeter sayısı kontrol edilmeli,

• Hayvan sahiplerinin ve diğer kat maliklerinin hakları değerlendirilmelidir.

Apartmanda Kedi Beslemek Serbest mi?

Apartmanda kedi beslemek konusunda da yönetim planı ve komşuluk kuralları önemlidir.

Yönetim planında kedilere ilişkin özel bir yasak bulunup bulunmadığı öncelikle kontrol edilmelidir. Ayrıca kedi sahibinin temizlik, bakım ve diğer sakinleri rahatsız etmeme yükümlülükleri devam eder.

Örneğin;

• Kötü kokunun ortak alanlara yayılması,

• Balkon veya koridorların kirletilmesi,

• Hayvanın ortak alanlarda kontrolsüz bırakılması,

• Hijyen sorunlarının ortaya çıkması,

apartman içerisinde uyuşmazlığa neden olabilir.

Bununla birlikte sırf bir kişinin kedilerden hoşlanmaması, tek başına her durumda kedinin evden çıkarılması için yeterli bir hukuki gerekçe sayılmaz. İlgili yönetim planı hükümleri ve somut durum birlikte incelenmelidir.

Apartmanda Köpek Beslemek Yasak mı?

Köpek besleme konusunda da bütün apartmanlar için geçerli genel bir yasak bulunmamaktadır. Ancak yönetim planında köpek beslenmesini açıkça yasaklayan bir hüküm varsa bunun hukuki etkisi önem kazanır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2022 tarihli kararında yönetim planında yüksek katlı binalarda kedi ve köpek beslenmesini yasaklayan açık hüküm bulunması, uyuşmazlığın çözümünde belirleyici olmuştur.

Yönetim planında böyle bir yasak bulunmaması halinde ise köpek sahibinin diğer sakinleri rahatsız etmeme, hayvanı kontrol altında tutma ve gerekli bakım koşullarını sağlama yükümlülükleri devam eder.

Örneğin bir köpeğin sürekli havlaması, ortak alanları kirletmesi veya kontrolsüz davranışları nedeniyle insanlara zarar verme riski yaratması farklı hukuki değerlendirmelere yol açabilir.

Kiracı Apartmanda Evcil Hayvan Besleyebilir mi?

Kiracının evcil hayvan besleme durumu değerlendirilirken hem kira sözleşmesi hem de apartman yönetim planı dikkate alınmalıdır.

Kiracı, yalnızca dairenin sahibi olmadığı için hayvan besleme hakkından tamamen yoksun sayılamaz. Ancak kiracı da Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 18. maddesindeki rahatsız etmeme ve yönetim planına uyma yükümlülüklerine tabidir.

Bu nedenle kiracının hayvan beslemek istemesi halinde şu belgeler incelenmelidir:

• Kira sözleşmesi,

• Apartmanın yönetim planı,

• Evcil hayvan beslenmesine ilişkin geçerli kurallar,

• Hayvanın apartman yaşamında oluşturduğu somut durumlar.

Kira sözleşmesinde evcil hayvana ilişkin özel bir hüküm bulunması da ayrıca değerlendirilmelidir. Sözleşmedeki bir hükmün uygulanabilirliği ve sonuçları, içeriğine ve somut olayın özelliklerine göre değişebilir.

Evcil Hayvan Ortak Alanlarda Nasıl Bulundurulmalı?

Evcil hayvanın daire içerisinde bulunması ile asansör, merdiven, giriş holü, bahçe ve diğer ortak alanların kullanılması farklı konulardır.

Ortak alanlarda hayvan bulundurulurken hem yönetim planına hem de güvenlik ve temizlik kurallarına uyulmalıdır.

Hayvan sahibinin dikkat etmesi gereken başlıca konular şunlardır:

• Hayvanı kontrol altında tutmak,

• Ortak alanları temiz bırakmak,

• Diğer sakinlerin güvenliğini gözetmek,

• Hayvanın ortak alanlara zarar vermesini önlemek,

• Yönetim planında belirtilen geçerli kullanım kurallarına uymak.

13 Aralık 2024 tarihli Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği, hayvan sahiplerinin hayvanlarından kaynaklanan kirlilik ve insanlara verilebilecek zarar veya rahatsızlıkları önleyici tedbirler almasını öngörür. Yönetmelik ayrıca halka açık yerlerde sahipli köpeklerin kontrol altında tasma ile dolaştırılması ve hayvan dışkısının temizlenmesi gibi yükümlülükler içerir.

Hayvan Sahibinin Temizlik ve Gürültü Sorumluluğu Nedir?

Evcil hayvan besleyen kişi, hayvanın bakımından ve çevre üzerindeki etkilerinden sorumludur.

5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nun 5. maddesine göre hayvanı sahiplenen kişi, hayvanın barınma ve türe özgü ihtiyaçlarını karşılamak, sağlığını gözetmek ve insan, hayvan ve çevre sağlığı açısından gerekli önlemleri almakla yükümlüdür. Hayvan sahibinin gerekli önlemleri almaması nedeniyle ortaya çıkan zararların tazmini de gündeme gelebilir.

Apartmanda yaşayan hayvan sahipleri özellikle şu konulara dikkat etmelidir:

Gürültü: Sürekli havlama veya diğer sakinleri ciddi biçimde rahatsız eden sesler için önlem alınmalıdır.

Temizlik: Hayvanın oluşturduğu kirlilik giderilmeli, ortak alanlar temiz bırakılmalıdır.

Koku: Daireden veya ortak alanlardan yayılan yoğun ve sürekli kötü kokuların önüne geçilmelidir.

Güvenlik: Hayvanın kontrolsüz hareket etmesi ve insanlara zarar verme riskine karşı gerekli tedbirler alınmalıdır.

Sağlık ve bakım: Hayvanın sağlık kontrolleri, aşıları ve türüne uygun bakım ihtiyaçları gözetilmelidir.

Bu yükümlülüklerin amacı hayvan beslenmesini genel olarak engellemek değil, hayvan refahı ile apartmanda yaşayan kişilerin hakları arasında denge kurmaktır.

Kedi ve Köpeklerin Kimliklendirilmesi ve Kayıt İşlemleri

Evcil hayvan besleyenlerin yalnızca apartman kurallarına değil, hayvanların kayıt ve kimliklendirilmesine ilişkin mevzuata da dikkat etmesi gerekir.

Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği'nin 10. maddesi, kedi ve köpeklerin ilgili mevzuata göre dijital kimliklendirme yöntemleriyle kayıt altına alınmasını; sağlıklarının gözetilmesini ve gerekli veteriner tedavilerinin yaptırılmasını hayvan sahibinin sorumlulukları arasında düzenler.

Hayvan sahipleri, kendi hayvanları için geçerli kayıt ve kimliklendirme yükümlülüklerini veteriner hekim ve ilgili resmi birimlerden öğrenmelidir.

Hayvan bakımevinden köpek sahiplenirken özel bir izin gerekiyor mu?

Evet, burada özel bir düzenleme bulunmaktadır.

2024 tarihli Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği, hayvan bakımevinden köpek sahiplenilmesi halinde binanın yönetim planının ve ilgili bağımsız bölümde köpek bulundurulabileceğine dair yöneticiden alınan izin belgesinin yerel yönetime sunulmasını öngörür. Yönetmelik, köpek satın alınmasına ilişkin satış sürecinde de ilgili belgelerin talep edilmesine dair hükümler içerir.

Bu düzenleme, her tür evcil hayvan ve her mevcut hayvan sahibi için aynı kapsamda genel bir izin prosedürü bulunduğu şeklinde yorumlanmamalıdır. Burada belirtilen yükümlülükler, yönetmelikte düzenlenen köpek sahiplenme ve satış işlemleri bağlamında değerlendirilmelidir.

Apartman Yönetimi Evcil Hayvan Konusunda Şikâyet Alırsa Ne Yapmalı?

Apartman yöneticisi, hayvan besleyen bir kişi hakkında şikâyet aldığında doğrudan hayvanın apartmandan çıkarılmasına karar vermek yerine sorunu hukuki çerçevede değerlendirmelidir.

İzlenebilecek yol şu şekilde olabilir:

1. Şikâyeti yazılı olarak kayıt altına almak.

2. Yönetim planındaki ilgili hükümleri incelemek.

3. İddia edilen gürültü, koku, kirlilik veya güvenlik sorununun niteliğini belirlemek.

4. Hayvan sahibinden açıklama istemek ve gerekli önlemleri bildirmek.

5. Sorun devam ederse hukuki başvuru yollarını değerlendirmek.

Yönetici, kişisel tercihlerini kural gibi uygulamamalı ve yalnızca hayvanın varlığına dayanarak otomatik bir yaptırım sonucuna varmamalıdır.

Öte yandan yönetim planında açık bir yasak bulunması halinde bu hüküm de göz ardı edilmemelidir. Yönetim planının uygulanması ile komşuların rahatsız edilmemesi yükümlülüğü birlikte değerlendirilmelidir.

Komşular Evcil Hayvan Nedeniyle Şikâyette Bulunabilir mi?

Evet. Evcil hayvanın sürekli gürültü oluşturması, ortak alanları kirletmesi, kötü kokuya neden olması veya güvenlik açısından somut sorun yaratması halinde diğer sakinler şikâyette bulunabilir.

Öncelikle hayvan sahibiyle makul bir iletişim kurulması veya apartman yöneticisine yazılı başvuru yapılması düşünülebilir.

Sorun çözülemezse olayın niteliğine göre yetkili idari makamlara başvuru veya hukuki süreç gündeme gelebilir.

Türk Medeni Kanunu'nun 737. maddesi, komşuların taşınmazlarını kullanırken diğerlerini olumsuz etkileyen taşkınlıklardan kaçınmasını ve yerel koşullara göre hoşgörülebilecek sınırı aşan gürültü veya benzeri etkilerle rahatsızlık verilmemesini öngörür.

Bununla birlikte sırf bir komşunun hayvandan hoşlanmaması, tek başına her durumda hukuki ihlal bulunduğunu göstermez. Somut rahatsızlığın, yönetim planının ve olayın özelliklerinin değerlendirilmesi gerekir.

Evcil Hayvan Nedeniyle Dava Açılabilir mi?

Yönetim planına aykırılık veya komşuların haklarının ihlali iddiası varsa, olayın şartlarına göre hukuki başvuru yolları değerlendirilebilir.

Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 33. maddesi, kat maliklerinin veya bağımsız bölümden sürekli yararlanan kişilerin yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle zarar gören kat maliklerine belirli koşullarda hâkimin müdahalesini isteme imkânı tanır.

Dava öncesinde şu hususlar incelenmelidir:

• Yönetim planında evcil hayvan yasağı olup olmadığı,

• İlgili hükmün tam olarak neyi kapsadığı,

• Rahatsızlık iddiasının hangi delillere dayandığı,

• Davayı kimin açabileceği,

• Somut olayda hangi hukuki yolun uygun olduğu.

Kat Mülkiyeti Kanunu'ndan kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk hükümleri de gündeme gelebilir. Uyuşmazlığın niteliğine göre güncel usul kuralları ayrıca kontrol edilmelidir.

Apartmanda Evcil Hayvan Beslemek İsteyenler İçin Kontrol Listesi

Bir apartman dairesinde kedi veya köpek beslemeye başlamadan önce şu kontrollerin yapılması yararlı olacaktır:

• Apartmanın veya sitenin yönetim planı incelendi mi?

• Evcil hayvan beslenmesine ilişkin açık bir yasak veya özel kural var mı?

• Kira sözleşmesinde hayvan beslemeye ilişkin hüküm bulunuyor mu?

• Hayvanın türüne ve ihtiyaçlarına uygun yaşam koşulları sağlanabiliyor mu?

• Gerekli kimliklendirme ve kayıt işlemleri tamamlandı mı?

• Temizlik ve ortak alan kullanımı için uygun önlemler alındı mı?

• Gürültü ve güvenlik sorunlarını önlemek için gerekli tedbirler düşünüldü mü?

• Hayvan bakımevinden köpek sahiplenme veya köpek satın alma söz konusuysa ilgili özel belge şartları kontrol edildi mi?

Bu kontroller, hayvan sahibinin sorumluluklarını yerine getirmesine ve apartmandaki olası uyuşmazlıkların önlenmesine yardımcı olabilir.

Sık Sorulan Sorular

Apartmanda evcil hayvan beslemek tamamen yasak mı?

Hayır. Bütün apartmanlar için geçerli genel bir evcil hayvan yasağı bulunmamaktadır. Ancak yönetim planındaki hükümler ve komşuları rahatsız etmeme yükümlülüğü dikkate alınmalıdır.

Yönetim planında kedi ve köpek yasağı varsa ne olur?

Yönetim planındaki açık yasak hukuken önemli sonuçlar doğurabilir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18 Ocak 2022 tarihli kararında, yönetim planındaki açık kedi-köpek yasağının uygulanması gerektiği yönündeki yaklaşım benimsenmiştir. Somut olayın şartları ayrıca değerlendirilmelidir.

Apartman yöneticisi evcil hayvan beslemeyi kendi kararıyla yasaklayabilir mi?

Yönetici, yalnızca kişisel kararıyla bütün apartmanda hayvan beslemeyi yasaklayan bir kural koyamaz. Mevcut yönetim planı, geçerli kurul kararları ve ilgili mevzuat çerçevesinde hareket etmelidir.

Kiracı apartmanda kedi veya köpek besleyebilir mi?

Kiracının durumu kira sözleşmesi, yönetim planı ve geçerli hukuki kurallar birlikte incelenerek değerlendirilmelidir. Kiracılar da Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 18. maddesindeki ilgili yükümlülüklere tabidir.

Komşuların şikâyeti üzerine evcil hayvan evden çıkarılabilir mi?

Her şikâyet otomatik olarak hayvanın evden çıkarılması sonucunu doğurmaz. Ancak yönetim planında açık yasak bulunması veya somut olayda hukuki yükümlülüklerin ihlal edilmesi farklı sonuçlar doğurabilir. Hukuki değerlendirme, olayın ve yönetim planının özelliklerine göre yapılmalıdır.

Apartman yönetimi hayvan sahibine para cezası verebilir mi?

Yönetimin resmi idari para cezası uygulayan bir makam olduğu söylenemez. Hayvanlardan kaynaklanan ihlallerde uygulanabilecek yaptırımlar, olayın niteliğine ve ilgili mevzuata göre yetkili makamlar tarafından değerlendirilir.

Evcil hayvan sahibi ortak alanları temizlemek zorunda mı?

Evet. Hayvan sahibinin çevre kirliliğini ve insanlara verilebilecek zarar veya rahatsızlıkları önleyici tedbirler alma yükümlülüğü bulunmaktadır. İlgili yönetmelik, halka açık yerlerde köpek dışkısının temizlenmesi gibi kurallar da içerir.

Hayvan bakımevinden köpek sahiplenirken yöneticiden izin belgesi istenir mi?

2024 tarihli Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği, hayvan bakımevinden köpek sahiplenme işlemleri kapsamında yönetim planının ve köpek bulundurulabileceğine ilişkin yönetici izin belgesinin yerel yönetime sunulmasını öngörmektedir. Köpek satışı sürecinde de ilgili belgelere ilişkin hükümler bulunmaktadır.

Sonuç: Apartmanda Evcil Hayvan Besleme Kuralları Nelerdir?

Apartmanda evcil hayvan beslemek, bütün Türkiye'de geçerli genel bir yasak kapsamında değildir. Ancak hayvan sahibinin hakları sınırsız olmadığı gibi, diğer apartman sakinlerinin rahatsız edilmeme hakkı da göz ardı edilemez.

Bu konuda doğru değerlendirme yapabilmek için yönetim planı, kira sözleşmesi, Kat Mülkiyeti Kanunu, hayvan sahiplerinin sorumlulukları ve somut olayın özellikleri birlikte ele alınmalıdır.

Özellikle yönetim planında açıkça kedi veya köpek beslenmesini yasaklayan bir hüküm varsa bu düzenlemenin hukuki etkisi hafife alınmamalıdır. Öte yandan hayvanın bakımının ihmal edilmesi, ortak alanların kirletilmesi veya komşuların ciddi biçimde rahatsız edilmesi de ayrı hukuki sonuçlar doğurabilir.

Sağlıklı bir apartman yaşamı için temel yaklaşım; hayvanların refahını korumak, diğer sakinlerin haklarına saygı göstermek, ortak alanları temiz tutmak ve yönetim planına uygun hareket etmektir.

Hukuki bilgilendirme: Bu makale genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Evcil hayvan beslenmesine ilişkin uyuşmazlıklarda uygulanacak sonuç; yönetim planının tam metnine, kira sözleşmesine, hayvanın oluşturduğu somut duruma ve güncel mevzuata göre değişebilir. Özel bir uyuşmazlıkta hukuk uzmanından görüş alınması uygun olacaktır.