Evcil Hayvan Besleyen Malikler ve Yönetim Arasındaki Hukuki Denge

Apartman ve sitelerde evcil hayvan beslenmesi, zaman zaman yönetim ile kat malikleri arasında ciddi anlaşmazlıklara neden olabilmektedir. Özellikle kedi ve köpeklerin bağımsız bölümlerde beslenmesi; havlama, koku, ortak alan kullanımı, temizlik, güvenlik veya bazı sakinlerin hayvanlara ilişkin hassasiyetleri nedeniyle tartışma konusu olabilir.

Ancak bu tür uyuşmazlıklarda tek taraflı bir yaklaşım yerine evcil hayvan sahibinin yaşam hakkı, diğer sakinlerin huzur ve güvenliği, Kat Mülkiyeti Kanunu, yönetim planı ve somut olayın özellikleri birlikte değerlendirilmelidir.

Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 18. maddesi kapsamında kat malikleri, bağımsız bölümlerini ve ortak yerleri kullanırken doğruluk kurallarına uymak, birbirlerini rahatsız etmemek, birbirlerinin haklarını çiğnememek ve yönetim planına uymakla yükümlüdür. Bu yükümlülük bağımsız bölümde yaşayan kiracı ve diğer sürekli kullanıcılar bakımından da önem taşır.

Bu nedenle temel soru yalnızca “Apartmanda evcil hayvan beslenebilir mi?” değildir. Asıl soru, hayvanın bulundurulma ve ortak alanların kullanım şeklinin hukuka, yönetim planına ve komşuluk ilişkilerine uygun olup olmadığıdır.

Apartmanda Evcil Hayvan Beslemek Yasak mı?

Türkiye'de 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nda “her apartmanda kedi veya köpek beslemek yasaktır” şeklinde genel bir yasak bulunmamaktadır.

Bununla birlikte her sitenin tapuda kayıtlı yönetim planı kendine özgü kurallar içerebilir. Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 28. maddesine göre yönetim planı, ana gayrimenkulün yönetim tarzını ve kullanma biçimini düzenleyen ve bütün kat maliklerini bağlayan bir sözleşme hükmündedir.

Bu nedenle bir apartmanda evcil hayvanla ilgili uyuşmazlık çıktığında ilk incelenmesi gereken belgelerden biri yönetim planıdır.

Yönetim Planında Evcil Hayvan Yasağı Varsa Ne Olur?

Burada oldukça önemli bir hukuki ayrım bulunmaktadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 18 Ocak 2022 tarihli kararında, uyuşmazlıkta öncelikle yönetim planının incelenmesi gerektiği belirtilmiş; ancak evde hayvan beslenmesini komşuları rahatsız edip etmediğine bakılmaksızın tamamen yasaklayan hükümlerin her durumda otomatik olarak geçerli kabul edilmemesi gerektiği yönünde değerlendirmeler de yapılmıştır. Somut olayda rahatsızlığın bulunup bulunmadığının ve komşuluk hukukuna aykırılık olup olmadığının ayrıca değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Diğer taraftan Yargıtay'ın bazı kararlarında, tapuya kayıtlı yönetim planında açık şekilde evcil hayvan beslenmesini yasaklayan hükümlerin uyuşmazlığın çözümünde dikkate alındığı görülmektedir.

Dolayısıyla “Yönetim planında yasak varsa kesinlikle geçersizdir” veya “Yönetim planında yasak varsa hayvan her durumda derhal çıkarılmalıdır” şeklinde tek cümlelik bir sonuç vermek doğru değildir. Yönetim planının tam içeriği, hükmün kapsamı, olayın koşulları ve diğer deliller birlikte değerlendirilmelidir.

Yönetim Planı Neden Bu Kadar Önemli?

Yönetim planı, sitenin kullanım ve yönetim kurallarının temel belgelerinden biridir.

Evcil hayvan konusunda yönetim planında örneğin:

• Hayvanların ortak alanlarda gezdirilmesi,
• Ortak alanlarda dışkı bırakılmaması,
• Hayvanların güvenlik önlemleri,
• Belirli ortak alanlara giriş,
• Gürültü ve rahatsızlık oluşturulmaması,
• Temizlik kuralları

gibi düzenlemeler bulunabilir.

Yönetim planında evcil hayvanlara ilişkin açık bir hüküm yoksa, uyuşmazlıkta kanun hükümleri ve genel hukuk kuralları ile somut olayın koşulları önem kazanır.

Evcil Hayvan Sahibinin Sorumlulukları Nelerdir?

5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nun 5. maddesine göre hayvanı sahiplenen veya ona bakan kişi; hayvanı türüne ve ihtiyaçlarına uygun şekilde barındırmak, sağlığına dikkat etmek ve insan, hayvan ve çevre sağlığı açısından gerekli önlemleri almakla yükümlüdür. Ayrıca hayvandan kaynaklanan çevre kirliliği ve insanlara verilebilecek zarar veya rahatsızlıkların önlenmesi için gerekli tedbirlerin alınması gerekir.

Bu nedenle hayvan sahibinin:

Hayvanımı seviyorum → istediğim şekilde ortak alanları kullanabilirim

şeklinde sınırsız bir kullanım hakkı bulunmadığı gibi;

Hayvan var → apartman yönetimi istediği anda hayvanı yasaklayabilir

şeklinde sınırsız bir yönetim yetkisi de bulunmaz.

Hukuki denge bu iki alan arasında kurulmalıdır.

Yönetim Hangi Durumlarda Müdahale Edebilir?

Yönetimin müdahalesi özellikle somut bir problem ortaya çıktığında önem kazanır.

Örneğin:

• Sürekli ve ciddi gürültü,
• Ortak alanların kirletilmesi,
• Kötü koku,
• Saldırgan davranış,
• Güvenlik açısından somut risk,
• Diğer sakinlerin kullanım hakkının ciddi şekilde engellenmesi,
• Yönetim planındaki açık kurallara aykırılık

gibi durumlarda yönetimin konuyu kayıt altına alması ve gerekli süreci işletmesi gerekir.

Ancak sadece:

“Ben hayvanlardan hoşlanmıyorum.”

şeklindeki kişisel rahatsızlığın tek başına hukuki ihlal oluşturduğunu söylemek doğru değildir.

Gürültü ve Havlama Nasıl Değerlendirilir?

Özellikle köpeklerde havlama nedeniyle uyuşmazlıklar sık görülebilir.

Burada önemli olan hayvanın varlığından çok, rahatsızlığın niteliği ve boyutudur.

Örneğin:

• Günde birkaç kez kısa süreli havlama
• Saatlerce devam eden sürekli havlama
• Gece boyunca tekrarlanan gürültü

aynı şekilde değerlendirilmeyebilir.

Yargıtay uygulamasında, yönetim planında özel bir yasak bulunmadığı durumda dahi rahatsızlığın somut delillerle ortaya konulmasının önem taşıdığı; keşif, tanık anlatımları ve olayın özellikleri gibi delillerin değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Ortak Alanlarda Evcil Hayvan Gezdirmek

Evcil hayvanın bağımsız bölüm içerisinde bulunması ile ortak alanların kullanılması birbirinden farklı değerlendirilmelidir.

Site yönetimi ortak alan kullanımına ilişkin makul kurallar belirleyebilir.

Örneğin:

• Asansörde tasma kullanılması,
• Hayvanın ortak alanda kontrol altında tutulması,
• Dışkının sahibince temizlenmesi,
• Çocuk oyun alanlarına erişim konusunda kurallar,
• Havuz ve sosyal tesislere giriş kuralları,
• Güvenlik açısından gerekli önlemler

gibi konular ayrıca düzenlenebilir.

Amaç hayvan sahibini cezalandırmak değil, ortak yaşam alanında herkesin kullanım hakkını dengeli biçimde korumaktır.

Evcil Hayvanın Ortak Alanda Dışkılaması

Site yönetimlerinin en sık karşılaştığı problemlerden biri ortak alan temizliğidir.

Hayvan sahibinin sorumluluğu burada açık ve pratiktir:

Hayvanını kontrol etmek ve çevrenin kirletilmesini önlemek.

Yönetim ise genel temizlik düzeninin yanında, ortak alan kurallarına uyulmasını sağlamak için uygun bilgilendirme ve kayıt mekanizmaları oluşturabilir.

Örneğin site içerisinde:

“Evcil hayvanınızın ortak alanlarda bıraktığı atıkları lütfen temizleyiniz.”

şeklinde açık ve ölçülü bilgilendirmeler yapılabilir.

Evcil Hayvanın Saldırgan Olması Durumunda Ne Olur?

Saldırganlık iddiası daha ciddi bir konudur.

Böyle bir durumda söylenti veya kişisel yorumlarla hareket etmek yerine:

• Olay tarihi,
• Olay yeri,
• Tanıklar,
• Kamera kayıtları,
• Varsa veteriner kayıtları,
• Olay tutanakları,
• Kolluk veya ilgili kurum kayıtları

gibi somut bilgiler değerlendirilmelidir.

Bir hayvanın yalnızca cinsi üzerinden otomatik olarak tehlikeli veya saldırgan kabul edilmesi yerine somut davranış ve olayın özellikleri dikkate alınmalıdır.

Site Yönetimi Şikâyet Geldiğinde Ne Yapmalı?

Yönetim kendisine evcil hayvanla ilgili şikâyet geldiğinde doğrudan “hayvanınızı çıkarın” şeklinde işlem yapmak yerine aşamalı bir süreç uygulayabilir.

1. Şikâyeti Kayıt Altına Al

Tarih, saat, olay ve şikâyetin niteliğini kaydet.

2. Yönetim Planını İncele

Evcil hayvanlarla ilgili özel bir düzenleme olup olmadığını kontrol et.

3. Somut Olayı Araştır

Gürültü, koku, saldırı veya temizlik problemi varsa bunun gerçekten yaşanıp yaşanmadığını incele.

4. Hayvan Sahibinden Bilgi Al

Tek taraflı değerlendirme yapmak yerine hayvan sahibinin açıklamasını da al.

5. Yazılı Uyarı Gerekiyorsa Yap

Varsa ihlalin hangi kurala aykırı olduğunu açıkça belirt.

6. Sorunun Devam Edip Etmediğini İzle

Tek bir olay ile sürekli tekrar eden ihlal arasında ayrım yap.

7. Gerekirse Hukuki Süreci Değerlendir

Anlaşmazlık çözülemiyorsa somut olayın niteliğine göre hukuki yollar hakkında uzman desteği alınabilir.

“Hayvanımı Daireden Çıkarın” Talepleri Nasıl Değerlendirilmeli?

Bu tür taleplerde yöneticinin tek başına nihai karar veren bir makam gibi hareket etmemesi önemlidir.

Özellikle:

“Üç kişi şikâyet etti, hayvan hemen çıkarılsın.”

şeklindeki bir yaklaşım hukuki açıdan yeterli olmayabilir.

Yönetimin öncelikle:

Şikâyetin nedeni → Yönetim planı → Kanun → Somut deliller → İhlalin niteliği → Uygulanabilecek hukuki süreç

sırasını değerlendirmesi daha sağlıklı olur.

Yargıtay kararlarında da evcil hayvan nedeniyle rahatsızlık iddiasının somut delillerle araştırılması gerektiği vurgulanmaktadır.

Kiracının Evcil Hayvan Beslemesi Durumunda Ne Olur?

Evcil hayvanı besleyen kişinin kat maliki değil kiracı olması, konunun tamamen farklı bir hukuk alanına dönüşmesi anlamına gelmez.

Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 18. maddesinde bağımsız bölümden sürekli şekilde yararlanan kiracı ve diğer kişilerin de komşuları rahatsız etmeme ve ilgili yükümlülüklere uyma sorumluluğu bulunmaktadır.

Bu nedenle yönetim, sorun oluştuğunda yalnızca:

“Ev sahibi ilgilensin.”

yaklaşımıyla hareket etmek yerine olayın niteliğine göre hem kullanıcı hem malik bakımından ilgili kuralları değerlendirmelidir.

Yönetim Planı Değiştirilebilir mi?

Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 28. maddesi uyarınca yönetim planının değiştirilmesi için kural olarak bütün kat maliklerinin beşte dördünün oyu gerekir.

Bu nedenle sonradan ortaya çıkan anlaşmazlıklar nedeniyle yönetim planının gelişigüzel şekilde değiştirilmesi yerine mevcut düzenlemenin hukuka uygun biçimde uygulanması ve gerekiyorsa mevzuata uygun değişiklik prosedürünün işletilmesi gerekir.

Ayrıca yönetim planının değiştirilmesi konusu ile tek bir hayvan hakkında uyuşmazlığın çözümü birbirinden farklı süreçlerdir.

Site Yönetimi İçin Evcil Hayvan Yaşam Kuralları

Uyuşmazlıkları azaltmak isteyen site yönetimleri, hukuka uygun olmak ve yönetim planıyla uyumlu olmak kaydıyla açık yaşam kuralları oluşturabilir.

Örneğin:

Ortak Alan

• Tasma kullanımı
• Hayvanın kontrol altında tutulması
• Dışkının temizlenmesi
• Geçiş yollarının engellenmemesi

Gürültü

• Sürekli rahatsızlığın önlenmesi
• Gece saatlerinde özel dikkat
• Komşuların kullanım hakkına saygı

Güvenlik

• Asansör ve girişlerde güvenli kullanım
• Kaçma veya saldırı risklerinin önlenmesi
• Ortak alanlarda hayvanın kontrol edilmesi

Temizlik

• Dışkıların temizlenmesi
• Ortak alanların kirletilmemesi
• Hayvan kaynaklı kokunun kontrol edilmesi

Bu tür kuralların amacı hayvan beslenmesini doğrudan yasaklamak yerine ortak yaşamı düzenlemek olabilir.

Yönetim ve Evcil Hayvan Sahipleri Arasında İletişim Nasıl Olmalı?

Bu tür uyuşmazlıklar çoğu zaman hukuki olmadan önce iletişim sorununa dönüşür.

Yönetim:

“Hayvan yasak.”

şeklinde kısa ve kategorik açıklamalar yapmak yerine;

“Şikâyetin konusu, yönetim planının ilgili maddesi ve tespit edilen somut durum aşağıdadır.”

gibi belgeye dayalı iletişim kurmalıdır.

Hayvan sahibi de:

“Kimse hayvanıma karışamaz.”

şeklinde genel bir savunma yerine, ortaya konulan somut iddiaları değerlendirmelidir.

Bu yaklaşım tartışmayı kişiselleştirmek yerine sorunun çözümüne odaklanır.

Şikâyet ve Delil Kayıt Sistemi Kurulabilir

Profesyonel site yönetimlerinde evcil hayvan kaynaklı şikâyetler de dijital olarak takip edilebilir.

Örneğin:

Şikâyet No: 2026-0048
Konu: Gece gürültüsü
Tarih: 20.09.2026
Konum: A Blok 4. Kat
Şikâyet türü: Gürültü
İlgili yönetim planı maddesi: …
Hayvan sahibi bilgilendirildi: Evet
İnceleme: Devam ediyor
Sonuç: …

Bu tür kayıtlar hem yönetimin kurumsal hareket etmesine hem de “kim ne zaman ne söyledi?” tartışmalarının azalmasına yardımcı olabilir.

Evcil Hayvan Sahipleri İçin Kontrol Listesi

• ☐ Yönetim planını okuyun.
• ☐ Ortak alan kurallarına uyun.
• ☐ Hayvanınızı kontrol altında tutun.
• ☐ Gürültü oluşmasını önleyin.
• ☐ Ortak alan temizliğine dikkat edin.
• ☐ Komşuların kullanım hakkına saygı gösterin.
• ☐ Gerekli veteriner ve bakım süreçlerini ihmal etmeyin.
• ☐ Hayvandan kaynaklanabilecek zarar veya rahatsızlıkları önleyici tedbirleri alın.

Site Yönetimleri İçin Kontrol Listesi

• ☐ Yönetim planı incelendi.
• ☐ Evcil hayvanlarla ilgili maddeler belirlendi.
• ☐ Şikâyetler yazılı olarak kayıt altına alınıyor.
• ☐ Somut rahatsızlık ile kişisel görüş ayrılıyor.
• ☐ Hayvan sahibinin açıklaması alınıyor.
• ☐ Gerektiğinde yazılı bildirim yapılıyor.
• ☐ Kamera ve diğer deliller hukuka uygun şekilde değerlendiriliyor.
• ☐ Ortak alan kuralları açık şekilde duyuruluyor.
• ☐ Kişisel veriler gereksiz şekilde paylaşılmıyor.
• ☐ Hukuki uyuşmazlıklarda uzman desteği değerlendiriliyor.

Sonuç

Evcil hayvan besleyen maliklerle site yönetimi arasındaki hukuki denge, tek tarafın tamamen haklı veya tamamen yetkili kabul edilmesiyle kurulamaz.

Evcil hayvan sahibinin yaşam alanında hayvan beslemesine ilişkin durumu değerlendirirken Kat Mülkiyeti Kanunu, yönetim planı, komşuluk ilişkileri, hayvan sahibinin sorumlulukları ve somut olayın özellikleri birlikte ele alınmalıdır.

Diğer taraftan evcil hayvan sahipleri de hayvanlarının çevreye verebileceği zarar ve rahatsızlıkları önlemekle yükümlüdür. 5199 sayılı Kanun bu konuda hayvan sahiplerine açık sorumluluklar yüklemektedir.

Yargıtay içtihatları da konunun yalnızca “hayvan beslemek serbest mi, yasak mı?” sorusundan ibaret olmadığını göstermektedir. Yönetim planındaki hükmün içeriği, rahatsızlığın somut olarak ortaya konulup konulamadığı ve olayın koşulları önem taşımaktadır.

Bu nedenle profesyonel site yönetiminde en sağlıklı yaklaşım:

Kuralı belirle → Şikâyeti kayıt altına al → Somut durumu araştır → Tarafları dinle → Yönetim planını ve mevzuatı değerlendir → Gerekli işlemi ölçülü şekilde uygula.

Amaç, ne hayvan sahiplerinin haklarını gereksiz şekilde kısıtlamak ne de diğer sakinlerin huzur, güvenlik ve ortak alan kullanım haklarını göz ardı etmektir. Sağlıklı apartman yaşamı, hakların karşı karşıya getirilmesiyle değil, sorumlulukların dengeli biçimde uygulanmasıyla mümkündür.